مورد بررسى قرار گرفته و چنان كه در جلد اول ملاحظه فرموديد سه مقاله از مجموع چهار مقالهء آن جلد ، مباحث مربوط به ادراكات بود و جلد دوم نيز كه اكنون از نظر خوانندهء محترم مىگذرد مربوط به همين قسمت است . اين جلد مشتمل بر دو مقاله است كه يكى ( مقالهء 5 ) تحت عنوان « پيدايش كثرت در ادراكات » و ديگرى ( مقالهء 6 ) تحت عنوان « ادراكات اعتبارى » طرح شده است . هر چند مقالهء 5 تحت عنوان « حس و عقل » طرح نشده ولى نتايجى كه از مباحث حس و عقل و تجربه و تعقل انتظار مىرود ، از اين مقاله گرفته مىشود و همان طورى كه خوانندهء محترم آگاه است مشاجرهء حسى و عقلى قسمت مهم مباحثات فلسفى و منطقى و علم‌النفسى جديد را تشكيل مىدهد . در مقالهء 5 به مطالبى بر مىخوريم كه همان طورى كه مورد توجه كامل قدما نبوده ، فلسفه يا منطق و علم النفس جديد نيز راهى براى آن باز نكرده ، يعنى تحقيقاتى كه در آن مقاله شده يك گام تازه‌اى است كه در عالم فلسفه برداشته شده . مقالهء 6 متكفل يك مبحث فلسفى نو و بى سابقهء ديگرى است كه تا آنجا كه ما اطلاع داريم براى اولين بار اين مبحث در اين سلسله مقالات طرح شده و آن مبحث ، مربوط به تميز و تفكيك « ادراكات حقيقى » از « ادراكات اعتبارى » است و اين مطلب از مطالعهء خود مقاله روشن خواهد شد . متأسفانه با آنكه يك سال است كه از نشر جلد اول اين كتاب مىگذرد و اينجانب در اين مدت تا سر حد امكان و تا آنجا كه فرصت و فراغت اجازه مىداد كوشش كرد كه براى اين دو مقاله پاورقى بنويسد و به توضيح قسمتهايى و اضافه كردن - عنداللزوم - قسمتهاى ديگرى بپردازد ، بالاخره توفيق حاصل نشد كه مقالهء 6 را به اتمام برساند . مطابق آنچه خودم پيش بينى كردم تتميم آن مقاله در حدود سه ماه ديگر انتشار اين جلد را تأخير مىانداخت و من ميل نداشتم كه بيش از اين ، نشر اين جلد را به تعويق بياندازم خصوصاً با بى صبرى و انتظار زيادى كه خوانندگان محترم جلد اول اين كتاب ابراز مىداشتند ، و از طرف ديگر تمام دورهء اين مقالات از طرف حضرت مؤلف دام بقائه تهيه شده و بايد هر چه زودتر براى بقيهء مقالات فكرى كرد و در دسترس خوانندگان علاقه‌مند اين كتاب گذاشت . از اين روى با وجود آنكه قسمتهاى باقى ماندهء آن مقاله مشتمل بر مسائل دقيق و حساسى بود و فىالجمله ياد داشتهايى